مقررات ملی ساختمان درب ضد حریق
استفاده از درب ضد حریق تنها یک توصیه ایمنی نیست، بلکه در بسیاری از ساختمانها بخشی از الزامات مقررات ملی ساختمان و ضوابط سازمان آتشنشانی محسوب میشود. هدف اصلی این دربها جلوگیری از گسترش آتش و دود، حفاظت از مسیرهای خروج اضطراری و افزایش زمان تخلیه ایمن ساکنان در هنگام حریق است.
به طور کلی هر ساختمانی که دارای راهپله فرار، مسیر خروج اضطراری، فضاهای پرخطر یا تراکم بالای جمعیت باشد، به استفاده از دربهای مقاوم در برابر حریق نیاز دارد.
- ساختمانهای مسکونی بلندمرتبه: در ساختمانهای مسکونی، راهپلهها مهمترین مسیر خروج ساکنان در زمان آتشسوزی هستند. به همین دلیل معمولاً در ورودی راهپلهها، اتاق تأسیسات و برخی فضاهای مشاع از دربهای ضد حریق استفاده میشود تا از ورود دود و آتش به مسیر فرار جلوگیری شود. در بسیاری از پروژههای مسکونی، استفاده از درب ضد حریق یک لنگه به دلیل ابعاد استاندارد و سهولت استفاده رایج است.
- ساختمانهای تجاری و اداری: برجهای اداری، مراکز خرید، بانکها و مجتمعهای تجاری به دلیل تراکم بالای افراد، تجهیزات برقی و حجم تردد زیاد، نیازمند رعایت الزامات سختگیرانهتری در زمینه ایمنی حریق هستند. در این ساختمانها معمولاً دربهای ضد حریق در مسیرهای خروج، راهپلهها، اتاق برق، اتاق سرور و بخشهای حساس نصب میشوند تا از گسترش حریق به سایر قسمتها جلوگیری شود.
- بیمارستانها و مراکز درمانی: در مراکز درمانی، سرعت تخلیه افراد به دلیل حضور بیماران، سالمندان و افراد کمتوان محدودتر است. به همین دلیل کنترل دود و آتش اهمیت بسیار زیادی دارد. استفاده از دربهای ضد حریق در بخشهای بستری، اتاقهای تجهیزات پزشکی، راهروها و مسیرهای خروج اضطراری، نقش مهمی در افزایش ایمنی بیماران و کارکنان ایفا میکند.
- مدارس و دانشگاهها: در محیطهای آموزشی، تعداد زیاد دانشآموزان و دانشجویان باعث میشود که تخلیه اضطراری زمانبر باشد. دربهای ضد حریق با حفاظت از مسیرهای خروج و جلوگیری از انتشار دود، به افزایش ایمنی افراد در زمان وقوع حریق کمک میکنند.
- کارخانهها، کارگاهها و انبارها: وجود مواد قابل اشتعال، تجهیزات صنعتی و ماشینآلات در این فضاها احتمال وقوع و گسترش حریق را افزایش میدهد. دربهای ضد حریق با جداسازی بخشهای مختلف ساختمان، از سرایت آتش به سایر قسمتها جلوگیری کرده و خسارات احتمالی را کاهش میدهند.
- پارکینگهای عمومی و خصوصی: پارکینگها به دلیل وجود خودروها، سوخت و تجهیزات الکتریکی از جمله فضاهای پرریسک از نظر حریق محسوب میشوند. به همین دلیل در بسیاری از پروژهها از دربهای ضد حریق برای جداسازی پارکینگ از سایر بخشهای ساختمان استفاده میشود.
- هتلها و مراکز اقامتی:در هتلها معمولاً افراد با مسیرهای خروج ساختمان آشنایی کامل ندارند. به همین دلیل حفاظت از راهروها، راهپلهها و مسیرهای فرار اهمیت ویژهای دارد. استفاده از دربهای ضد حریق در بخشهای مختلف هتل، احتمال انتشار دود و آتش را کاهش داده و زمان بیشتری برای تخلیه ایمن مهمانان فراهم میکند.
طبق ضوابط درب ضد حریق در بیمارستانها، هتل ها، مراکز صنعتی و تجاری، بهترین گزینه استفاده از درب ضد حریق دو لنگه است.
| نوع ساختمان | نیاز به درب ضد حریق | محلهای رایج نصب | مدل پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| آپارتمانهای مسکونی چند طبقه | ✅ بله | ورودی راهپله، اتاق تأسیسات، پارکینگ | تک لنگه |
| برجهای مسکونی بلندمرتبه | ✅ بله | راهپله فرار، اتاق برق، موتورخانه | تک لنگه، یک و نیم لنگه، دو لنگه |
| ساختمانهای اداری | ✅ بله | راهپله، اتاق سرور، اتاق برق | تک لنگه |
| مراکز تجاری و فروشگاهها | ✅ بله | خروجی اضطراری، راهروها، انبارها | یک و نیم لنگه، دو لنگه |
| بیمارستانها و مراکز درمانی | ✅ بله | بخش بستری، راهروها، خروجی اضطراری | یک و نیم لنگه، دو لنگه |
| هتلها و مراکز اقامتی | ✅ بله | راهروها، خروجیهای اضطراری، اتاق خدمات | تک لنگه یا دو لنگه |
| مدارس و دانشگاهها | ✅ بله | راهپلهها، خروجیهای اضطراری | تک لنگه، یک و نیم لنگه |
| کارخانهها و کارگاههای صنعتی | ✅ بله | سالن تولید، انبار مواد، خروجی اضطراری | دو لنگه |
| انبارها | ✅ بله | ورودی انبار و بخشهای تفکیکی | دو لنگه |
| پارکینگهای عمومی و خصوصی | ✅ بله | ارتباط پارکینگ با راهپله و لابی | تک لنگه |
| اتاق برق و تأسیسات | ✅ بله | ورودی اتاق تجهیزات | تک لنگه |
| اتاق سرور و دیتاسنتر | ✅ بله | ورودی اتاق سرور | تک لنگه |

اهمیت استفاده درب ضد حریق در ساخت آپارتمان
چرا در ساختمان ها به درب ضد حریق نیاز است؟
- جلوگیری از گسترش آتش: دربهای ضد حریق به گونهای طراحی شدهاند که در برابر حرارت بالا مقاومت کرده و از نفوذ آتش و دود به بخشهای دیگر ساختمان جلوگیری میکنند. این امر باعث میشود که آتش در یک محدوده خاص محصور شده و از سرایت آن به سایر قسمتها جلوگیری شود.
- جلوگیری از انتشار دود: بر اساس آمارهای بینالمللی، بخش قابل توجهی از تلفات حریق ناشی از استنشاق دود و گازهای سمی است. دربهای ضد حریق مجهز به نوارهای دودبند میتوانند از انتقال دود به مسیرهای خروج جلوگیری کنند.
- ایجاد مسیرهای ایمن برای تخلیه: راهپلهها و خروجیهای اضطراری باید تا حد امکان از آتش و دود محافظت شوند تا افراد بتوانند ساختمان را با ایمنی بیشتری ترک کنند.
- افزایش زمان تخلیه و امدادرسانی: هر دقیقه تأخیر در گسترش آتش میتواند فرصت بیشتری برای خروج افراد و حضور نیروهای آتشنشانی فراهم کند. دربهای ضد حریق با محدود کردن حریق در یک بخش از ساختمان، این زمان ارزشمند را ایجاد میکنند.
- کاهش خسارات مالی: جلوگیری از گسترش آتش به سایر بخشهای ساختمان باعث کاهش خسارت به تجهیزات، تأسیسات و اموال میشود.
انتخاب ابعاد مناسب درب ضد حریق به عواملی مانند نوع کاربری ساختمان، جمعیت بهرهبردار و ظرفیت مسیرهای خروج بستگی دارد. برای بررسی ابعاد استاندارد دربهای تک لنگه، یک و نیم لنگه و دو لنگه، مقاله «ابعاد درب ضد حریق» را مطالعه نمایید.

درب ضد حریق زمانی بیشترین کارایی را دارد که در کنار سایر تجهیزات ایمنی مانند سیستم اعلام حریق، اسپرینکلر، سیستم مدیریت دود و فنهای تخلیه دود مورد استفاده قرار گیرد.
برای مثال، دتکتور دود میتواند در مراحل اولیه حریق، وجود دود را تشخیص داده و هشدار لازم را صادر کند. در ساختمانهای مجهز به سیستم مدیریت دود نیز فنهای F300، دود و حرارت را از مسیرهای خروج خارج کرده و شرایط مناسبتری برای تخلیه افراد و عملیات آتشنشانی فراهم میکنند.
مطالعه مقالات «چه ساختمانهایی نیاز به اسپرینکلر دارند؟» و « مدیریت دود» میتواند درک بهتری از این سیستمهای ایمنی ایجاد کند.



