آتشسوزیها تنها به داخل ساختمانها محدود نمیشوند؛ محوطههای باز مانند پارکینگها، فضاهای سبز، حیاط مجتمعها، کارخانجات و حتی محوطه اطراف مراکز تجاری و اداری نیز در معرض خطر قرار دارند. به همین دلیل، استفاده از جعبه آتش نشانی محوطه ای یک الزام اساسی در طراحی سیستمهای ایمنی محسوب میشود. این جعبهها امکان دسترسی سریع به تجهیزات اطفا حریق را برای افراد و نیروهای آتشنشان فراهم میکنند و میتوانند از گسترش آتش در همان لحظات ابتدایی جلوگیری کنند.
جعبه آتش نشانی محوطه ای چیست؟
جعبه آتش نشانی محوطه ای نوعی محفظه فلزی یا کامپوزیتی است که در فضای باز نصب میشود و تجهیزات اطفا حریق مانند هوزریل آتش نشانی، شیر هیدرانت و کپسولهای آتشنشانی در آن قرار میگیرد. هدف اصلی این جعبهها، محافظت از تجهیزات در برابر عوامل محیطی و فراهم کردن دسترسی سریع در زمان آتشسوزی است.

ویژگیهای جعبه آتش نشانی محوطه ای
1. مقاومت در برابر شرایط جوی
از آنجا که این جعبهها در فضای باز نصب میشوند، باید در برابر باران، تابش مستقیم نور خورشید، رطوبت، برف، یخزدگی و گرد و غبار مقاوم باشند. برای این منظور:
- جنس بدنه معمولاً از ورق فولادی با پوشش رنگ پودری الکترواستاتیک یا استیل ضد زنگ کد 304 انتخاب میشود.
- استفاده از پوشش ضدزنگ و مقاوم به اشعه UV ضروری است.
- در مناطق ساحلی یا محیطهای صنعتی آلوده به مواد شیمیایی، استفاده از جعبههای فایبرگلاس و یا استیل ضد اسید کد 316 پیشنهاد میشود.
2. مقاومت مکانیکی بالا
از آنجا که جعبههای محوطهای در معرض خطر برخورد وسایل نقلیه یا ضربات احتمالی قرار دارند، بدنه آنها باید دارای استحکام مکانیکی بالایی باشد. استفاده از ورق با ضخامت حداقل 1 میلیمتر برای فولاد و استیل یا ساختارهای تقویتشده کامپوزیتی توصیه میشود.
3. امکان تهویه و جلوگیری از تجمع رطوبت
وجود روزنههای تهویه در بدنه جعبه به جلوگیری از زنگزدگی اتصالات داخلی و کپکزدگی شیلنگها کمک میکند. البته این دریچهها باید بهگونهای طراحی شوند که مانع ورود گردوغبار و حشرات شوند.
4. شناسایی آسان و نصب در موقعیت مناسب
- جعبه آتش نشانی محوطه ای باید با رنگ استاندارد قرمز آتشنشانی رنگآمیزی شود.
- علامت مخصوص اطفا حریق روی درب آن نصب شود تا در شرایط اضطراری بهسرعت شناسایی گردد.
- محل نصب باید در مسیرهای پر تردد و قابل دسترس باشد و طبق استانداردها، فاصله جعبهها از یکدیگر معمولاً نباید بیشتر از 30 متر باشد.
5. تجهیزات داخلی استاندارد
یک جعبه آتشنشانی محوطهای استاندارد میتواند دارای کابین و یا کابین هایی برای قرارگیری تجهیزات همچون هوزریل آتش نشانی، قرقره آتش نشانی با شیلنگ برزنتی، هوزرک، انواع کپسول آتش نشانی، پتو ضد حریق و … باشد.
داخل فایرباکس محوطه ای باید شرایطی فراهم شود که شیلنگها و اتصالات آسیب نبینند. طراحی قرقره، جایگاه شیلنگ و نحوه عبور آب باید مطابق استاندارد باشد تا در هنگام استفاده، تجهیزات بدون گرهخوردگی و با کمترین زمان آمادهبهکار شوند.
در طراحی این جعبهها باید اصول ارگونومی رعایت شود تا هر فردی (حتی افراد غیرمتخصص) بتواند در مواقع اضطراری از آنها استفاده کند. باز شدن آسان درب، روان بودن قرقره و سبکی شیلنگها از این موارد است.

6. جعبههای آتش نشانی پایه دار
یکی از ویژگیهای مهم جعبههای آتشنشانی محوطهای، پایهدار بودن آنها است. از آنجا که این جعبهها در فضای باز و بر روی سطح زمین نصب میشوند، لازم است در ارتفاعی قرار گیرند که دسترسی به تجهیزات داخلی آسان باشد و در عین حال در برابر عوامل محیطی، ضربه و رطوبت نیز محافظت شوند.
- جعبههای تککابین
در مدلهای تککابین، معمولاً یک محفظه اصلی برای قرارگیری قرقره، شیلنگ و متعلقات طراحی میشود. برای اینکه کاربر بدون نیاز به خم شدن زیاد بتواند به راحتی به تجهیزات دسترسی داشته باشد، ارتفاع پایه بهصورت استاندارد بین 60 تا 80 سانتیمتر در نظر گرفته میشود. در این حالت، مرکز جعبه (محور قرقره یا دستگیره شیر) تقریباً در ارتفاع 110 تا 130 سانتیمتر از سطح زمین قرار میگیرد که بهترین محدوده ارگونومیک برای دسترسی افراد با قد متوسط محسوب میشود. - جعبههای دوکابین
در مدلهای دوطبقه، جعبهها به صورت دو کابین روی هم ساخته میشوند تا بتوان تجهیزات بیشتری مانند هوزریل آتش نشانی و هوزرک و یا هوزریل و کپسول آتشنشانی را در آن قرار داد. در این حالت نیز جعبه باید پایهدار باشد، اما ارتفاع پایه بهگونهای تنظیم میشود که دسترسی به کابین پایینی سخت نباشد و در عین حال کابین بالایی نیز بیش از حد مرتفع قرار نگیرد.
استانداردها توصیه میکنند لبه پایین کابین پایینی حداقل 30 تا 40 سانتیمتر بالاتر از سطح زمین باشد تا از نفوذ رطوبت و آسیبهای مکانیکی مصون بماند.
لبه بالای کابین بالایی نباید بیشتر از 170 تا 180 سانتیمتر از سطح زمین باشد تا افراد با قد متوسط نیز به راحتی به تجهیزات دسترسی داشته باشند.
اهمیت طراحی پایهها
- مقاومت مکانیکی: پایهها باید از پروفیل فولادی یا کامپوزیتی مستحکم ساخته شده و بهطور کامل به سطح زمین مهار شوند تا در برابر ضربه یا بادهای شدید مقاومت داشته باشند.
- پوشش ضدزنگ: پوشش رنگ الکترواستاتیک یا گالوانیزه گرم برای جلوگیری از زنگزدگی پایهها در شرایط محیطی الزامی است.
- نصب ایمن: معمولاً پایهها با بولتهای مکانیکی یا شیمیایی به فونداسیون بتنی محکم میشوند.
اهمیت خرید جعبه آتش نشانی محوطه ای استاندارد
خرید جعبههای غیراستاندارد و بیکیفیت میتواند بهجای افزایش ایمنی، در زمان حادثه مشکلات جدی ایجاد کند. مثلاً شلنگهای بیکیفیت ممکن است در اثر فشار آب بترکند یا قفلهای نامناسب باعث تأخیر در استفاده شوند. بنابراین توصیه میشود هنگام خرید، به سراغ برندهای معتبر و فروشگاههای تخصصی بروید.
فروشگاه تجهیزات آتش نشانی آکا ایمن مجموعهای کامل از جعبههای آتشنشانی محوطهای با جنسهای مختلف (فولادی، استیل، فایبرگلاس) و مطابق با استانداردهای سازمان آتشنشانی ارائه میدهند.
جمعبندی
جعبه آتشنشانی محوطهای یکی از مهمترین تجهیزات ایمنی در فضاهای باز است که امکان دسترسی سریع به شیلنگها و شیرهای آتشنشانی را فراهم میکند. یک جعبه استاندارد باید در برابر شرایط جوی مقاوم باشد، ابعاد و طراحی اصولی داشته باشد، تجهیزات داخلی کامل و سالم در آن قرار گیرد و در مکان مناسب نصب شود.



